Ontologie

Uit MediaWikiGids
Versie door Bmulckhu (Overleg | bijdragen) op 16 jan 2019 om 15:26

(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Ga naar: navigatie, zoeken
In de context van een kennissysteem als Semantic MediaWiki heeft het woord ontologie (en: ontology) vaak gebruikt, terwijl de precies betekenis niet wordt gegeven. Het betekent meestal zoiets als "informatiemodel" en/of "begrippenkader" of ook wel "terminologie". Zie onderaan de pagina voor meer uitleg.

Toelichting

Om te beginnen is het van belang onderscheid te maken in:

  1. De Meta-ontologie, oftewel het begrippenkader dat gebruikt wordt voor het kennissysteem zelf, in dit geval Semantic MediaWiki
  2. De domein-ontologie, oftewel het begrippenkader, dat gebruikt wordt voor het onderwerp (de inhoud) van de betreffende wiki.

Meta-ontologie van Semantic MediaWiki

Binnen Semantic MediaWiki wordt begrippen gehanteerd, die voor een deel afkomstig zijn uit de MediaWiki-jargon en het OWL-woordenboek. "OWL" staat voor Web Ontology Language, het standaard woordenboek voor het semantisch internet. In onderstaande tabel een vergelijking van terminologie.

OWL Begrip Semantic MediaWiki jargon
Class Categorie of Concept
Datatype property Property of Eigenschap "HasType::"
Object property Property of Eigenschap
Class instantiation Pagina categorisatie (bijvoorbeeld [[Categorie:X]])
Subclass of Subcategorisatie van Categorie (bijv. [[Categorie:X]] op een categorie-pagina)
Individual Artikel of pagina (in de Hoofdnaamruimte)
Instantiated datatype property Attribuut annotatie (bijv. [[HasType::Y]])
Instantiated object property Getypte link (bijv. [[X::Y]])

NB: In Semantic MediaWiki wordt het begrip Class (nl: Klasse) ook gebruikt voor de samenstelling van bij elkaar behorende eigenschap(pen), sjabloon, formulier en categorie. Zo is er bijvoorbeeld de pagina [[Speciaal:KlasseAanmaken]].

Taxonomie, Thesaurus en Ontology

Drie begrippen die zijn gerelateerd maar toch een verschillende betekenis hebben (al worden ze vaak door elkaar gebruikt).

De verschillen op een rij:

Taxonomy
Een taxonomie is de minst omvattende van de drie. Een taxonomie bevat alleen een hiërarchische indeling van de begrippen. Een categorie-boom is een voorbeeld van een taxonomie.
Thesaurus
Een thesaurus voegt, ten opzicht van een taxonomie, toe: eigenschappen (attributen) van de begrippen en niet-hiërarchische relaties tussen de begrippen.
Ontologie
Een ontologie voegt nog weer meer toe aan bovenstaande begrippen. Het gaat hierbij om axioma's (verplichte eigenschappen en relaties bijvoorbeeld) en restricties (beperkingen van relaties en eigenschappen).